Avrupa Birliği tarafından Kıbrıs Türk toplumuna yönelik Yardım Programı kapsamında
finanse edilen ve Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB) ile Evrensel Hasta Hakları Derneği
(EHHD) iş birliğinde yürütülen “Sağlık için Birlikte / Alliance for Health Rights in TCc”
projesi kapsamında gelişen iş birliği sonucunda hazırlanan “Hasta Hakları Lefkoşa
Deklarasyonu”, düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna açıklandı. KTTB ve EHHD
tarafından imzalanan deklarasyon, sağlık hakkı ve hasta hakları konusunda ortak bir
toplumsal iradenin güçlendirilmesi amacıyla tüm ilgili kurum, örgüt ve kesimlerin imzasına
açıldı.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Dr. Mustafa Hami Konferans Salonu’nda 17 Ekim’de gerçekleştirilen
basın toplantısında kamuoyuyla paylaşılan Hasta Hakları Lefkoşa Deklarasyonu, sağlık hakkını
insan onurunun ayrılmaz bir parçası olarak ele alan kapsamlı bir ortak metin olarak hazırlandı.
Deklarasyon, Avrupa Birliği tarafından Kıbrıs Türk toplumuna yönelik Yardım Programı
kapsamında finanse edilen “Sağlık için Birlikte / Alliance for Health Rights in TCc” projesi
çerçevesinde KTTB ve EHHD arasında yürütülen çalışmalar ve güçlenen iş birliğinin önemli
çıktılarından biri oldu. Ortak çalışma sürecinde, hasta haklarının korunması ile sağlık çalışanlarının
haklarının, güvenliğinin ve mesleki bağımsızlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceği anlayışı
deklarasyonun temel yaklaşımı olarak benimsendi.
Deklarasyon; insan onuru, eşitlik ve sağlık hakkının yanı sıra hekimlerin mesleki bağımsızlığı,
güvenli çalışma ortamı ve sağlıkta şiddetin önlenmesi, sağlık emekçilerinin korunması, bilgilenme,
aydınlatılmış onam, tedaviyi kabul veya reddetme, mahremiyet, sağlık kayıtlarına erişim ile güvenli
ve kaliteli sağlık hizmeti gibi temel başlıkları içeriyor.
Toplam 24 maddeden oluşan deklarasyonda ayrıca sağlık hizmetlerinde süreklilik, kırılgan
grupların korunması, acil sağlık hizmetlerine erişim, kanıta dayalı ve uygun tedavi, başvuru ve
şikâyet hakkı, dijital sağlık ve yapay zekâ alanındaki haklar, koruyucu sağlık hizmetleri, palyatif ve
yaşam sonu bakım, sağlık politikalarına katılım, şeffaflık, hesap verebilirlik ve sağlık verilerinin
güvenliği gibi konulara da yer veriliyor.
Basın toplantısında, deklarasyonun yalnızca KTTB ve EHHD’nin ortak metni olarak
amaçlanmadığı; hasta haklarının sağlık sisteminin merkezine yerleştirilmesi ve sağlık hakkının
herkes için güvence altına alınması için toplumun farklı kesimlerinin ortak bir zemin etrafında
buluşmasının hedeflendiği vurgulandı.
Bu çerçevede Hasta Hakları Lefkoşa Deklarasyonu, KTTB ve EHHD tarafından imzalanmasının
ardından sivil toplum örgütlerinin, meslek örgütlerinin, tüm kurum ve kuruluşların, siyasi partilerin
ve deklarasyonda yer alan ilkelere destek veren herkesin imzasına açıldı.
KTTB ve EHHD, deklarasyona verilecek desteğin yalnızca bir metne imza atılmasının ötesinde;
insan onuruna saygılı, eşit, erişilebilir, güvenli, kaliteli ve hak temelli bir sağlık sistemine yönelik
ortak sorumluluğun sahiplenilmesi anlamına geldiğini ifade etti.
Hasta Hakları Lefkoşa Deklarasyonu, hasta hakları ile sağlık çalışanlarının haklarını karşı karşıya
getiren değil, birbirini tamamlayan unsurlar olarak ele alan bir yaklaşım çerçevesinde, toplumun
tüm kesimlerini ortak bir sağlık hakkı anlayışı etrafında buluşmaya ve deklarasyona destek vermeye
çağırıyor.
