Son günlerde kamuoyuna yansıyan ve belirli bir bölgede başlatıldığı duyurulan erken tanı ve sağlık taraması programı, ne yazık ki ülkemizin ihtiyaç duyduğu bilimsel, eşitlikçi, erişebilir, sürdürülebilir sağlık politikası anlayışından uzak bir yaklaşımın, beceriksizliğin yeni bir örneğidir.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği olarak defalarca vurguladık: Koruyucu hekimlik, taramalar; günü kurtarmaya yönelik, bölgesel ve sınırlı uygulamalarla değil, tüm toplumu kapsayan, tarayan, planlı ve sürekli programlarla mümkündür. Sağlık hizmeti bir lütuf değil, anayasal bir haktır. Bu hakkın belirli bölgelerde “pilot uygulama” adı altında parça parça sunulması anayasanın sağlık hakkı ve eşitlik ilkelerine aykırıdır.
Sadece bir yerleşim biriminde başlatılan ve sınırlı sayıda kişiyi hedefleyen bu tür uygulamalar, sağlık politikalarının bilimsel gereklilikler doğrultusunda değil, görünürlük ve son dönemde sık gördüğümüz siyasi öncelikler doğrultusunda şekillendirildiğini göstermektedir.
Risk altındaki toplumun en az %70’ine ulaşmayan hiçbir tarama programı, erken tanı açısından anlamlı bir etki yaratamaz; bu tür girişimler bilimsel temelden yoksun kalır ve yalnızca göz boyamaya hizmet eder.
Eğer amaç gerçekten erken tanı, tarama ise:
1. Tarama programları ülke genelinde, epidemiyolojik veriler ışığında planlanmalı,
2. Tüm risk gruplarını kapsayacak şekilde standartlaştırılmalı,
3. Bir defaya mahsus,tek bölgede değil, sürekliliği olan tüm ülkeyi kapsayan bir sistem haline getirilmelidir.
Bugün ihtiyaç duyulan; parçalı, kısa vadeli ve gösteri niteliği taşıyan reklamlar değil, ulusal ölçekte kurgulanmış, bilimsel temelli bir koruyucu sağlık politikasıdır.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği olarak bir kez daha çağrıda bulunuyoruz:
Sağlık politikalarını siyasi gösteri amaçlı değil, tüm toplumu kapsayan, insan odaklı, eşitlik, erişebilirlik, bilimsellik ve sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde yeniden ele alın.
Sağlık, anayasal bir haktır!
Ayrıcalıklı değil, eşit erişilebilir olmalıdır.
Eşitlik de anayasal bir haktır!
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulu (a)
Prof. Dr. Ceyhun Dalkan, MD
Başkan
