31 Mayıs Dünya Tütünsüz Günü’nde, Dünya Sağlık Örgütü’nün bu yıl belirlediği “Cazibenin Ardındaki Gerçeği Ortaya Çıkar” teması; sigara, nargile, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin gençlere ve topluma yönelik pazarlama oyunlarını gözler önüne sermektedir. Tütün endüstrisinin yarattığı sahte cazibenin, reklamların arkasında bağımlılık, hastalık, ölüm ve çevre tahribatı bulunmaktadır.
Ancak ülkemizde yalnızca tütün ürünleri değil, tütün kontrolündeki denetimsizlik de ciddi bir halk sağlığı tehdidine dönüşmüştür. Dünyada açık alanlarda sigara içmenin yasaklanması konuşulurken, ülkemizde kapalı alanlarda sigara yasağı açık şekilde ihlal edilmektedir. Sigara, nargile ve elektronik sigara kullanımının yaygınlaşmasına, kapalı alanlarda bu ürünlerin rahatlıkla kullanılmasına, her köşenin e-sigara reklamları ile dolmasına, kullanım yaşının ortaokullara düşmesine rağmen hiçbir denetim yapılmamaktadır. Denetimsizlik nedeniyle toplumun tamamı pasif içiciliğe maruz bırakılmakta; çocuklar, gebeler, kronik hastalar ve sigara kullanmayan bireyler başkalarının dumanını solumaya zorlanmaktadır. Pasif içicilik de en az aktif içicilik kadar ciddi sağlık riskleri taşımaktadır.
Tütün kontrolü konusunda yürürlükte bulunan yasaların uygulanmasını sağlamak Sağlık Bakanlığı’nın temel görevlerinden biridir. Yasaların uygulanmaması, ihlallerin görmezden gelinmesi ve denetimlerin yetersiz bırakılması yalnızca bir idari eksiklik değil, toplum sağlığını koruma yükümlülüğünün ihmali, toplumu önemsememenin açık işaretidir. Halkın temiz hava soluma hakkını koruyamayan, çocukları ve gençleri tütün ürünlerinden uzak tutacak etkin politikaları hayata geçiremeyen anlayış başarısızdır.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği olarak açıkça ifade ediyoruz: Kapalı alanlarda sigara yasağının uygulanmaması, pasif içiciliğin yaygınlaşmasına göz yumulması ve tütün ürünleriyle mücadelede etkili denetimlerin yapılmaması halk sağlığına karşı işlenen ciddi bir ihmaldir. Sağlık Bakanlığı’nı görevini eksiksiz yerine getirmeye, denetim yapmaya, tütün ve tütün ürünlerinin zararlarından korunma yasasını eksiksiz uygulamaya ve toplumun sağlıklı yaşam hakkını önemsemeye çağırıyoruz.
Dünya Sağlık Örgütü, elektronik sigaralar ve benzeri yeni nesil nikotin ürünlerinin sağlık üzerindeki uzun vadeli etkilerine ilişkin önemli belirsizlikler bulunduğunu ve özellikle gençler arasında nikotin bağımlılığını artırma riski taşıdığını vurgulamaktadır. Bu nedenle elektronik sigaraların ülkeye girişinin engellenmesi, satış, reklam ve kullanımının etkin şekilde denetlenmesi ve gerekli yasal düzenlemelerin gecikmeden hayata geçirilmesi halk sağlığının korunması açısından önem taşımaktadır.
Sigara ve diğer tütün ürünlerine yönelik denetimler kesintisiz ve etkin biçimde sürdürülmeli; kapalı alanlarda sigara yasağının uygulanması konusunda taviz verilmemelidir. Toplumun temiz hava soluma hakkı, ticari çıkarların üzerinde tutulmalıdır.
Hepimizin temiz hava soluma hakkı vardır. Sağlık Bakanlığı, ‘hükümet’ ütün tüccarlarının değil, toplum sağlığının yanında durulmalıdır.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulu (a)
Prof. Dr. Ceyhun Dalkan, MD
( Başkan)
