20 Kasım Çocuk Hakları gününde Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği, Kıbrıs Türk Barolar Birliği, Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası, Kıbrıs Türk Pediatri Kurumu ve Evrensel Çocuk Hakları Derneği ortak basın açıklamasında bulundu.
Başkanımız Prof Dr Ceyhun Dalkan’ın yaptığı konuşma aşağıdaki gibidir:
Çocuklarımız Haklarından Mahrumdur!
Çocuk haklarını konuşmak, sadece bir kutlama ya da farkındalık anı değildir; bu hakların gerçekte ne kadar hayata geçirildiğini sorgulama, eksikliklerimizi görme ve çözüm üretme fırsatıdır. Çocuklarımızın sağlık, eğitim, beslenme ve güvenlik gibi temel haklarına erişimi, bir lütuf değil, hepimizin ortak sorumluluğu olan bir zorunluluktur. Ancak, bu alanda karşılaştığımız tablo ne yazık ki iç açıcı değildir.
Sağlığa Erişim: İmkânsız Değil, İhmâl Ediliyor
Sağlık, her çocuğun en temel hakkıdır. Buna rağmen, koruyucu sağlık hizmetlerine erişim, hâlâ büyük bir sorun olarak karşımızda duruyor. Rutin çocukluk taramaları, metabolik hastalık testleri, işitme taramaları ve gelişim değerlendirmeleri, birçok aile için ya erişilemez ya da maddi yük oluşturan bir lüks haline gelmiş durumda. Oysa bu basit taramalar, erken teşhis ve tedavi için hayati önem taşır. Ayrıca, ulusal aşı programımızın kapsamı gelişmiş ülkelere paralel şekilde güncellenmeli, HPV, Meningokok ve Rotavirüs gibi kritik aşılar ücretsiz hale getirilmelidir. Sağlık sistemimizdeki bu ihmaller, sadece çocuklarımızın değil, toplumun geleceğini tehdit etmektedir.
Beslenme: Açlık ve Obezite Arasında Sıkışan Çocuklar
Çocuklarımızın fiziksel ve zihinsel gelişimi için en temel ihtiyaç olan beslenme konusunda da derin bir krizle karşı karşıyayız. Bir yanda, yetersiz beslenmeye bağlı gelişim geriliği yaşayan çocukların sayısı ürkütücü boyutlara ulaşırken, diğer yanda obezite oranlarındaki artış dikkat çekmektedir. Bu iki uç arasında sıkışmış çocuklarımız için, okullarda sağlıklı kantin uygulamaları yaygınlaştırılmalı ve doğru beslenme alışkanlıklarını kazandıran kapsamlı programlar hayata geçirilmelidir. Ancak burada sadece uygulamaları değil, bu sorunların kaynağını, yani sistemsel eksiklikleri sorgulamalıyız.
Dezavantajlı Çocuklar: Yok Sayılan Haklar
Göçmen, mülteci ve sosyoekonomik olarak dezavantajlı gruplara mensup çocuklar, temel haklarına erişimde en büyük engellerle karşılaşmaktadır. Bu çocuklar, sadece eğitim ve sağlık değil, temel yaşam koşulları açısından dahi diğer akranlarından geride kalmaktadır. Kapsayıcı politikalar geliştirmek yerine bu grupları göz ardı etmek, sadece bireysel hak ihlali değil, toplumun vicdanına da zarar vermektedir. Çocuk haklarının evrenselliği, hiçbir çocuğun arka planda bırakılmaması gerektiğini hatırlatır.
Eğitim: Kalitesiz Mekânlarda Hayal Kurmaya Çalışan Çocuklar
Eğitim, çocuğun hayata tutunmasını sağlayan en güçlü araçtır. Ancak, eğitimin verildiği ortamların kalitesizliği, bu gücü zayıflatmaktadır. Konteyner sınıflarda eğitim gören çocuklar, uygun olmayan fiziki koşullar ve yetersiz hijyenle baş etmek zorundadır. Okul binalarının yalnızca derslik değil, aynı zamanda çocukların hareket edebileceği, doğayla bağ kurabileceği alanlar olarak tasarlanması gereklidir. Sadece dört duvar arasına sıkıştırılan bir eğitim modeli, çocuklarımızın fiziksel ve zihinsel gelişimine katkı sunamaz.
Ekran Bağımlılığı: Modern Dünyanın Görünmez Tehdidi
Teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte, çocukların ekran başında geçirdiği süreler tehlikeli boyutlara ulaşmıştır. Ekran bağımlılığı, sosyal becerilerden fiziksel sağlığa kadar birçok alanda olumsuz etkiler yaratmaktadır. Eğitim kurumları ve aileler bu konuda bilinçlendirilmeli, çocuklara ekran süresi yerine sosyal ve fiziksel aktiviteler sunulmalıdır. Ancak bu sorunun çözümü, bireysel çabalardan çok, politika düzeyinde ele alınmalıdır.
Çocuk İstismarı: Sessiz Çığlıkları Duymak
Çocuk istismarı, toplumun en karanlık sorunlarından biridir. Bu konunun çözümü, yalnızca farkındalıkla değil, etkili ve sistematik müdahalelerle mümkündür. Sağlık ve eğitim kurumlarında çalışanların bu konuda ortak bir eğitim alması ve istismarın ilk işaretlerinde müdahale edebilmesi şarttır. Çocukları korumak, toplumun en önemli yükümlülüklerinden biridir.
Çocuk hakları, yalnızca bugüne özel tartışmalarla sınırlı kalamayacak kadar önemlidir. Burada konuşulan sorunlar, sadece çocuklarımızın değil, toplumumuzun geleceğini şekillendirecektir. Çocuklarımıza eşit, adil ve güvenli bir dünya bırakmak için laf değil, somut adımlar atma zamanı gelmiştir. Çocuk haklarının kâğıt üzerindeki sözlerden ibaret olmadığı, uygulamada hayat bulduğu bir gelecek için birlikte çalışmalıyız.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulu (a)
Prof. Dr. Ceyhun Dalkan, MD
Başkan
