Toplum sağlığını korumak ve geliştirmek, yalnızca tedavi hizmetleriyle değil, sağlıklı bir çevre, güvenli, temiz gıda ve etkin denetimlerle mümkündür. Ancak bugün ülkemizde halk sağlığını önceleyen bir yönetim tarzı ve politika yoktur.
Yediklerimiz, içtiklerimiz ve soluduğumuz hava düzenli ve şeffaf biçimde denetlenmemektedir ve tamam değildir. Havuz ve deniz kirlilik raporları kamuoyuna güven verici şeffaf şekilde paylaşılmamaktadır. Yediğimiz etlerde deli dana hastalığı riski konusunda net bilgi yoktur. Sebzelerdeki pestisit varlığı, özellikle ithal ürünlerde yeterince kontrol edilmemektedir.
Kıbrıs’ın kuzeyine her yer duman altıdır, nefes aldığımız hava kirlidir. Çevremiz, havamız bizleri zehirlemekte, yetkililer ise bunu sadece izlemektedir. Aksa ve Teknecik’ten salınan kapkara dumanla havamız, sağlığımız tehdit altındadır. 44/2008 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasası denetimsizlik nedeni ile fiilen askıya alınmıştır. Her yerde çocuklar, bizler bu zehirli havayı solumaktayız. Güngör çöplüğü sürekli yanmakta, zehir saçmaktadır.
Halkının sağlığı ancak güçlü bir önleyici sağlık hizmetleri ile korunabilir. Bugün sağlık sistemimiz, üçüncü basamak tedavi edici hizmetlere odaklanmış durumdadır. Tarama ve erken tanı programları, koruyucu sağlık hizmetleri yok denecek kadar azdır. Halkın sağlığını, sağlıklı kalmasını önceleyen bir sağlık sistemini artık vakit geçmeden kurmamız gereklidir.
Ülkemizin her köşesine yayılmış sağlık ocakları aracılığıyla yapılacak koruyucu sağlık hizmetleri ve tarama programları, sağlıklı yaşam eğitim faaliyetleri halkımızı hastalanmaktan koruyacak veya erkenden tanı almasını sağlamayacaktır. Bu yaklaşım hem toplum sağlığını yükseltecek, hem de tedavi edici sağlık hizmetlerine odaklı sağlık sistemine binen ağır yükü azaltacaktır.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği olarak çağrımız açıktır:
* Temiz gıdaya erişim hakkı güvence altına alınmalı, düzenli, şeffaf ve sıkı denetimler
kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
* Çevreyi kirleten ve halkı zehirleyen tüm faaliyetler durdurulmalıdır.
* Koruyucu, önleyici sağlık hizmetleri güçlendirilmeli, ülkemiz sağlık ocakları sistemi ile yeniden halkın sağlığını önceleyen bir yapıya kavuşturulmalıdır.
Halk sağlığını korumak, başta yöneticilerimiz olmak üzere, devletin, kurumların, hepimizin asli görevlerindendir. Sağlıklı bir toplum için önce sağlıklı çevre, sağlıklı gıdaya erişim güvence altına alınmalı, ülkede koruyucu önleyici sağlık hizmetleri geliştirilmelidir.
Sağlık anayasal bir haktır ve ertelenemez.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulu (a)
Prof. Dr. Ceyhun Dalkan, MD
(Başkan)
