Her yıl 15 Eylül, “Prostat Kanseri Farkındalık Günü” olarak anılıyor. Konuşmaya çekinilen veya kulağa uzak gelen bir konu olsa da gerçek şu: Prostat hastalıkları, erkeklerde en sık karşılaşılan sağlık sorunları arasında yer alıyor.
Prostat Kanseri Neden Önemli?
Prostat kanseri, erkeklerde akciğer kanserinden sonra en sık karşılaşılan ikinci kanser türüdür. Özellikle 50 yaşından sonra sıklığı artan bu hastalığın, yaşamları boyunca neredeyse 6 erkekten 1’inde ortaya çıkabileceği ve hem yaşam kalitesini hem de beklenen yaşam süresini etkileyebileceği bilinmektedir.
Erken Tanı İçin Belirtileri Beklemeyin
İdrar yaparken zorlanma, gece sık sık idrar için uyanma, idrar akımında zayıflama ya da çatallanma… Bu şikayetler prostat kanserinin habercisi olabilir. Ama unutmayın: Bu bulgular yalnızca kansere özgü değildir; iyi huylu prostat büyümesi ya da prostat iltihabında da görülebilir. Asıl tehlike ise, prostat kanserinin erken evrede hiçbir belirti vermeden ilerleyebilmesidir.
Yani, “Benim hiçbir şikâyetim yok, demek ki sağlıklıyım” düşüncesi yanıltıcıdır. Erken tanı için belirtileri beklememek, düzenli kontrol yaptırmak şarttır.
Erken Tanı Hayat Kurtarır
Prostat kanserinin tedavisinde en belirleyici faktör, erken tanıdır. 50 yaş üzerindeki her erkeğin, artmış risk nedeniyle ailesinde prostat kanseri öyküsü olanlar ve siyahilerin ise 45 yaşından itibaren, düzenli üroloji muayenesi yaptırması önerilir.
Küçük Değişiklikler, Büyük Farklar
Yaş ve genetik faktörler değiştirilemez; ancak araştırmalar, yaşam biçiminin de prostat sağlığında rol oynayabileceğini gösteriyor. Kesin bir koruyucu yöntem olmasa da; dengeli beslenme, düzenli egzersiz, sigaradan uzak durma ve alkol tüketimini sınırlamanın genel sağlık için olduğu kadar prostat sağlığı için de faydalı olabileceği düşünülüyor. Sebze-meyve ağırlıklı beslenme, fazla kilodan kaçınma, düzenli hareket ve sağlıklı alışkanlıklar; yalnızca prostat kanseri riskini değil, kalp-damar hastalıkları gibi diğer birçok sağlık sorununu da azaltmaya yardımcı olabilir.
Sessizliği Bozma Zamanı
“Prostat” kelimesi hâlâ birçok kişide utanma ve çekinme yaratıyor. Oysa sağlık söz konusu olduğunda susmak değil, konuşmak gerekir. Prostat kanseri, erken tanı ile kontrol altına alınabilen ve çoğu zaman tamamen tedavi edilebilen bir hastalıktır.
15 Eylül Prostat Kanseri Farkındalık Günü, bize çok önemli bir gerçeği hatırlatıyor: Birkaç dakikalık muayene ve basit bir kan testi, bazen bir ömür boyu sağlıklı kalmanın kapısını aralayabilir. Unutmayalım, sevdiklerimizle geçireceğimiz yıllar, erteleyeceğimiz utanç duygusundan çok daha kıymetlidir.
Eşlerimiz, babalarımız, kardeşlerimiz için… Konuşalım, farkındalık yaratalım ve erken tanıyı önemseyelim. Çünkü prostat kanseri sessiz ilerleyebilir ama zamanında yakalandığında tamamen ortadan kaldırılabilir.
Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulu (a)
Dr. Hüseyin Gültekin,MD
Üroloji Uzmanı
