Haberler:
Acı Kaybımız (Dr. Fazilet Öztürk) - 08 Ağustos 2018 Çarşamba, 14:28
Sağlıkta Sistem Arayışı ve Sancıları - 26 Temmuz 2018 Perşembe, 13:17
Artık Yeter...Biraz Huzur İstiyoruz. - 26 Temmuz 2018 Perşembe, 09:52
Dr. Kaya Bekiroğlu Anma Gecesi - 05 Haziran 2018 Salı, 10:12
Modernite Din ve Terör - 01 Haziran 2018 Cuma, 15:10
Hasta Hakları Hakkında - 01 Haziran 2018 Cuma, 13:39
Dumansız Ada Platformu Duyurusu - 29 May 2018 Salı, 15:40
Acil Tıp Kursu Duyurusu - 24 May 2018 Perşembe, 14:17
  • Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase
ende

Hasta Hakları Yasa Tasarısı

 

HASTA HAKLARI YASA TASARISI

                   Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim

1.

Bu Yasa, Hasta Hakları Yasası olarak isimlendirilir.    

   

BİRİNCİ KISIM

Genel Kurallar

Tefsir

2.

Bu yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;

“Ayrımcılık”, ırk, cinsiyet, din, politik görüş, ulusal veya toplumsal köken ulusal azınlık statüsünde topluluk veya kişisel antipati temelinde kişilere farklı davranmayı, anlatır.

Bakan”, Sağlık işleri ile görevli Bakanı anlatır

“Bakanlık”, Sağlık işleri ile görevli Bakanlığı anlatır.

“Bilgilendirme” Bireyin; sağlık durumu, kendisine uygulanacak vücut bütünlüğüne müdahale gerektiren tanı ve tedavi yöntemleriyle, bunların faydaları ve muhtemel riskleri, diğer tıbbi müdahale ve tedavi yöntemleri, tedavinin kabul edilmemesi halinde ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçları ve hastalığın seyri, neticeleri ve öngörülemeyen acil durumlarda önerilen tedavinin dışına çıkma konularında ayrıntılı ve yazılı olarak bilgilendirilmesini anlatır.

“Bilgilendirilmiş  Rıza”, doktor ve/veya diğer sağlık personeli tarafından veya aracılığı ile uygulanacak her türlü tıbbi müdahale öncesinde, hastanın  tanı ve tedavinin risk ve faydaları hakkında açık ve anlaşılır bir biçimde bilgilendirilmesinin ardından kişinin hiçbir baskı altında kalmadan,  bilinçli, gönüllü olarak  tıbbi müdahaleye onay vermesini anlatır.

“Hasta”, Sağlık hizmetlerinden faydalanma ihtiyacı bulunan ve vücut bütünlüğüne yönelik tıbbi tanı ve tedavi yapılması planlanan kimseyi anlatır.      

“Hasta hakları”, Sağlık hizmetlerinden faydalanma ve kullanma ihtiyacı bulunan bireylerin, sırf insan olmaları sebebiyle sahip oldukları ve başta sağlıklı yaşama hakkı Anayasa, uluslararası anlaşmalar, yasalar ve diğer mevzuat ile teminat altına alınmış bulunan haklarını ifade eder.

“Hasta yakını, vasisi,velisi”, Hasta adına hareket edebilen, karar verebilen bireyi anlatır.

“Kurul”, Bu Yasanın 44’üncü maddesiyle oluşturulan Hasta Hakları Kurulu’nu anlatır.        

 “Personel”, sağlık hizmetlerinin resmi veya özel sağlık kurum veya kuruluşlarında sunulmasına bakılmaksızın, sağlık hizmeti sunulmasına iştirak eden kişileri anlatır.

“Sağlık hizmeti”, kamuda ve özelde verilen tıbben koruyucu, iyileştirici ve rehabilite edici hizmetleri anlatır.

 “Sağlık kurum ve kuruluşu”, K.K.T.C. sınırları içerisinde bulunan ve sağlık hizmeti sunulan kamu ve özel bütün hastane, dispanser, klinik, muayenehane ve tababet mesleği icra edilen diğer yerleri anlatır.

“Tıbbi müdahale”, hastanın vücut bütünlüğüne yönelik olarak yapılan her türlü müdahaleyi, iç organların tıbbi cihazlarla tetkik ve muayene edilmesini ve hasta mahremiyetine özen gösterilmesi gereken müdahaleleri anlatır.

Amaç

3.

Bu Yasanın amacı, temel insan haklarının ayrılmaz bir parçası  olan “Hasta Hakları”nı somut olarak göstermek, sağlık hizmeti sunan kamu ve özel kurum ve kuruluşlardan sağlık hizmeti alanların, Anayasa, uluslararası anlaşmalar ve yasalardan kaynaklanan hasta haklarından, insan onuruna yaraşır bir şekilde yararlanabilmesi, hak ihlallerinden korunabilmesi ve gerektiğinde hukuki korunma yollarını fiilen kullanabilmesini sağlamak ve denetim esaslarını düzenlemektir.

   

İKİNCİ KISIM

Sağlık Hizmetlerinin Sunulmasında Uyulacak İlkeler

Sağlık Hizmetlerinden Adalet ve Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma

Sağlık Hizmetlerinin Sunulmasında Uyulacak İlkeler

4.

Sağlık hizmetlerinin sunulmasında aşağıdaki ilkelere uyulması koşuldur.

(1)Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hali içinde yaşama hakkının, en temel insan hakkı olduğu, hizmetin her safhasında daima göz önünde bulundurulur. Hasta haklarının uygulanma ve gözetimi,  doğrudan devletin sorumluluğu altındadır.

(2)Herkesin yaşama maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına haiz olduğu ve hiçbir kimse veya mercinin bu hakkı ortadan kaldırmak yetkisinin olmadığı bilinerek, hastaya insanca muamelede bulunulur.

(3)Sağlık hizmetinin verilmesinde, hastaların, ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi, düşünce, felsefi inanç ve ekonomik ve sosyal durumları ile sair farklılıkları dikkate alınmaz ve ayrımcılık yapılamaz. Ancak çocuk yaşta olanlar, piskiyatri hastaları ve sağlıkları nedeni ile bilinçleri kapalı olan dezavantajlı hastalar lehine, bu hakkı kullanırken çoğunlukla gerçekten eşit olma şansını yakalayabilecekleri uygulamalar, ayrıcalık olarak yorumlanamaz.

(4)Sağlık hizmetleri; herkesin kolayca ulaşabileceği şekilde planlanıp düzenlenir ve kesintisiz olmasına özen gösterilir.

(5)Tıbbi zorunluluklar ve yasalarda yazılı haklar dışında, kişinin onayı olmaksızın vücut bütünlüğüne ve diğer kişilik haklarına dokunulamaz.

(6)Kişi, onayı ve Bakanlığın izni olmaksızın tıbbi araştırmalara tabii tutulamaz.

(7)Yasa ile müsade edilen haller ile tıbbi zorunluluklar dışında, hastanın özel hayatının ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

(8)Tababet ilkeleri ve tababetle ilgili mevzuata aykırı ve aldatıcı mahiyette teşhis ve tedavi yapılamaz.

Sağlık Hizmetlerinden Adalet ve Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma; Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve

Bakım Hakkı

5.

(1) Hasta, adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde sağlıklı yaşamanın teşvik edilmesine yönelik faaliyetler ve koruyucu sağlık hizmetleri de dahil olmak üzere, sağlık hizmetlerinde ihtiyaçlarına uygun olarak faydalanma hakkına sahiptir. Bu hak, sağlık hizmeti veren bütün kurum ve kuruluşlar ile sağlık hizmetinde görev alan personelin adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygun hizmet verme yükümlülüklerini de içerir.

(2)Hasta, modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak teşhisin konulmasını, tedavisin yapılmasını ve bakımını istemek hakkına sahiptir. Tababetin ilkelerine ve tababet ile ilgili mevzuat kurallarına aykırı veya aldatıcı mahiyette teşhis ve tedavi yapılamaz.

(3)Personel, hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni gösterir. Hastanın hayatını kurtarmak veya sağlığını korumak mümkün olmadığı takdirde dahi, ıstırabını azaltmaya veya dindirmeye çalışmak zorunludur.        

   

Üçüncü Kısım

 Hastalara Ait Haklar

Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme Hakkı

Sağlık

Personelini Tanıma, Seçme ve Değiştirme Hakkı

6.

7

(1)Hasta; tabi olduğu mevzuatın öngördüğü usül ve şartlara uyulmak kaydı ile sağlık kurum ve kuruluşunu seçme ve seçtiği sağlık kurum ve kuruluşunda verilen sağlık hizmetinden faydalanma hakkına sahiptir. Yasa ile belirlenmiş sevk sistemine uygun olmak şartı ile hasta sağlık kuruluşunu değiştirebilir. Ancak, kuruluşu değiştirmenin hayati tehlikeye yol açıp açmayacağı ve hastalığının daha da ağırlaşıp ağırlaşmayacağı hususlarında hastanın hekim tarafından aydınlatılması ve hayati tehlike bakımından sağlık kuruluşunun değiştirilmesinde tıbben sakınca görülmemesi esastır.

(2)Acil durum dışında, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna bağlı olup da belirlenen sevk zincirine uymayanlar arada oluşacak ücret farkını kendileri karşılar.

(3)Hastanın sağlık kuruluşunda kalmasında tıbben fayda bulunmayan veya bir başka sağlık kuruluşuna nakli gerekli olan hallerde, durum hastaya, hastaya bildirilmeyecek durumlarda ise velisi, vasisi veya yetki verdiği kişilere açıklanır. Nakilden önce, gereken bilgiler nakil talebinde bulunulan veya tıbben uygun görülen sağlık kuruluşuna, sevki yapılır. Her iki durumda da hizmetin aksamadan ve kesintisiz olarak verilmesi esastır.

 (1) Hastaya talebi halinde, kendisine sağlık hizmeti verecek veya vermekte olan tabiplerin ve diğer personelin kimlikleri, görev ve unvanları hakkında bilgi verilir.

(2)Mevzuat ile belirlenmiş usüllere uyulmak şartı ile hastanın, kendisine sağlık hizmeti verecek olan personeli serbestçe seçme, tedavisi ile ilgilenen tabibi değiştirme ve başka tabiplerin konsültasyonunu istemek hakkı vardır.

(3)Personeli seçme, tabibi değiştirme ve konsültasyon isteme hakları kullanıldığında, mevzuat ile belirlenen ücret farkı, bu hakları kullanan hasta tarafından karşılanır.

Bilgi İsteme,   Değiştirme, Kayıtları İnceleme ve Kayıtların Düzeltilmesini İsteme Hakkı

8.

(1) Hasta, sağlık hizmetlerinden nasıl faydalanabileceği konusunda bilgi isteyebilir. Bu hak, hangi sağlık kuruluşundan ne şekilde faydalanılabileceğini, sağlık kurum ve kuruluşları tarafından verilen her türlü hizmet ve imkanın neler olduğunu ve müracaat edilen kuruluşta verilen sağlık hizmetlerinden faydalanma yöntemini öğrenme haklarını da kapsar.

(2)Hasta; sağlık durumunu, kendisine uygulanacak tıbbi işlemleri, bunların faydaları ve muhtemel sakıncaları, alternatif tıbbi müdahale usülleri, tedavinin kabul edilmemesi halinde ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçları ve hastalığın seyri ve neticeleri konusunda sözlü veya yazılı olarak bilgi istemek hakkına sahiptir.

(3)Sağlık durumu ile ilgili gereken bilgiyi, bizzat hasta veya hastanın küçük, temyiz kudretinden yoksun veya kısıtlı olması halinde velisi veya vasisi isteyebilir. Hasta, sağlık durumu hakkında bilgi almak üzere bir başkasına da yetki verebilir. Gerek görülen hallerde yetkinin belgelendirilmesi istenilebilir. Hasta, tedavisi ile ilgilenen tabip dışında bir başka tabipten de sağlık durumu hakkında bilgi alabilir.

(4) Bütün bu sağlık kurum ve kuruluşları, hastayı birinci fıkra uyarınca bilgilendirmek için yeterli teknik donanıma haiz birimi oluşturmak; bu birimde, hastaya kesin ve yeterli bilgi verebilecek nitelik ve ehliyete sahip personeli daimi olarak istihdam etmek ve hastanın ihtiyacı olan birimlere kolayca ulaşabilmesini temin etmek üzere, kuruluşun uygun yerlerinde bilgilendirici tabela, broşür ve işaretler bulundurmak gibi tedbirleri almak zorundadırlar.

(5) Bilgi, gerektiğinde tercüman kullanılarak, hastanın anlayabileceği şekilde, tıbbi terimler mümkün olduğunca kullanılmadan, tereddüt ve şüpheye yer verilmeden ve hastanın ruhi durumuna uygun ve nazik bir ifade ile verilir.

(6)Hastanın manevi yapısı üzerinde fena tesir yapmak suretiyle hastalığın artması ihtimalinin bulunması ve hastalığın seyrinin ve sonucunun vahim görülmesi hallerinde, teşhisin saklanması caizdir.

(7)Hastaya sağlık hizmeti verecek veya vermekte olan tabipler ve diğer personel kimlikleri, görev ve unvanları hakkında bilgi vermek zorundadır. Mevzuat ile belirlenmiş usullere uyulmak şartı ile hastanın, kendisine sağlık hizmeti verecek olan personeli serbestçe seçme, tedavisi ile ilgilenen tabibi değiştirme ve başka tabiplerin konsültasyonunu veya “epikriz raporu” isteme hakkı vardır. Tabibi değiştirme ve konsültasyon isteme hakları kullandığında, mevzuat ile belirlenen ücret farkı, bu hakları kullanan hasta tarafından karşılanır

Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme

9.

Sağlık kuruluşunun hizmet verme imkânlarının yetersiz veya sınırlı olması sebebiyle sağlık hizmeti talebi zamanında karşılanmayan hallerde, hastanın, öncelik hakkının tıbbi kriterlere dayalı objektif olarak belirlenmesini isteme hakkı vardır.

Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım

 

10.

Hasta, modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak teşhisinin konulmasını, tedavisinin yapılmasını ve bakımını istemek hakkına sahiptir.

Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Yasağı

 

11.

Teşhis, tedavi veya korunma maksadı olmaksızın, ölüme veya hayati tehlikeye yol açabilecek veya vücut bütünlüğünü ihlal edebilecek veya akli veya bedeni mukavemeti azaltabilecek hiçbir şey yapılmaz ve talep de edilmez.

Ötenazi Yasağı

12.

Tıbbi ölüm gerçekleştiğinin belirlenmesi dışında, her ne suretle olursa olsun, hayat hakkından vazgeçilmez. Kendisinin veya bir başkasının talebi olsa dahil, kimsenin hayatına son verilemez.

Tıbbi Özen Gösterilmesi

Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme ve Dini Hizmetlerden Faydalanma

13.

14.

Personel, hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni gösterir. Hastanın hayatını kurtarmak veya sağlığını korumak mümkün olmadığı takdirde dahi, ıstırabını azaltmaya veya dindirmeye çalışmak zorunludur.


13 Sağlık kurum ve kuruluşlarının imkanları ölçüsünde hastalara dini

     vecibelerini serbestçe yerine getirebilmeleri için gereken tedbirler alı alınır. 

Kurum hizmetlerinde aksamalara sebebiyet verilmemek, başkalarını rahatsız etmemek ve personelce düzenlenip yürütülen tıbbi tedaviye hiç bir şekilde müdahalede bulunulmamak şartı ile hastalara dini telkinde bulunmak ve onları manevi yönden desteklemek üzere talepleri halinde, dini inançlarına uygun olan din görevlisi davet edilir. Bunun için, sağlık kurum ve kuruluşlarında uygun zaman ve mekan belirlenir.

İfadeye muktedir olmayıp da dini inancı bilinen ve kimsesiz olan agoni halindeki hastalar için de, talep şartı aranmaksızın, dini inançlarına uygun olan din görevlisi çağrılır.

Bu hakların nasıl ve ne zaman kullanılacağı ve bu konuda alınacak tedbirler, sağlık kuruluşunun çalışma usul ve esaslarını gösteren mevzuatta ayrıca düzenlenir.

 

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

Sağlık Durumu İle İlgili Bilgi Alma Hakkı

Genel Olarak Bilgi İsteme

 

15.

(1)Hasta; sağlık durumunu, kendisine uygulanacak tıbbi işlemleri, bunların faydaları ve muhtemel sakıncaları, alternatif tıbbi müdahale usulleri, tedavinin kabul edilmemesi halinde ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçları ve hastalığın seyri ve neticeleri konusunda bilgi istemek hakkına sahiptir.

(2)Sağlık durumu ile ilgili gereken bilgiyi, bizzat hasta veya hastanın küçük, temyiz kudretinden yoksun veya kısıtlı olması halinde velisi veya vasisi isteyebilir.

(3) Hasta, sağlık durumu hakkında bilgi almak üzere bir başkasına da yetki verebilir. Gerek görülen hallerde yetkinin belgelendirilmesi istenilebilir.

Kayıtları İnceleme

 

16.

Hasta, sağlık durumu ile ilgili bilgiler bulunan ve kayıtları, doğrudan veya vekili veya kanuni temsilcisi vasıtası ile inceleyebilir ve bir suretini alabilir. Bu kayıtlar, sadece hastanın tedavisi ile doğrudan ilgili olanlar tarafından görülebilir.

Kayıtların Düzeltilmesini İsteme

17.

Hasta; sağlık kurum ve kuruluşları nezdinde bulunan kayıtlarında eksik, belirsiz ve hatalı tıbbi ve şahsi bilgilerin tamamlanmasını, açıklanmasını, düzeltilmesini ve nihai sağlık durumu ve şahsi durumuna uygun hale getirilmesini isteyebilir. Bu hak, hastanın sağlık durumu ile ilgili raporlara itiraz ve aynı veya başka kurum ve kuruluşlarda sağlık durumu hakkında yeni rapor düzenlenmesini istemek haklarını da kapsar.

Bilgi Vermenin Usul ve Esasları

18.

Bilgi vermenin usul ve esasları şöyledir;

(1)Bilgi, bireyin anlayabileceği şekilde, sosyo-kültürel düzeyine uygun, tıbbi terimler kullanılmadan, mümkün olduğunca sadeleştirerek, tereddüt ve şüpheye yer verilmeden, hastanın ruhi durumuna uygun ve nazik bir ifade ile verilir.

(2)Birey; sağlık durumu konusunda sözlü olarak tıbbi müdahaleyi yapacak hekim tarafından bilgilendirilir,  anlatılanlar hastanın isteği üzerine yazılı halde hastaya sunulur.

(3)Birey, yapılacak tıbbi müdahale hakkında bilgilendirilerek, varsa kendisine tanınan müdahale seçenekleri arasından seçim yapabilmesine imkân tanınır.

(4) Bilgilendirme amacıyla aktarılan bilginin, yeterince anlaşılır ve açık olması ile hasta tarafından sorulacak soruların ilgili hekim tarafından cevaplandırılması zorunludur.

(5)Bilgi; bireyin yaşına, olgunluğuna ve tecrübelerine uygun olarak verilir. Gerektiği hallerde tercüman kullanılır.

(6)Hekim bilgilendirme yaparken, gerçekleri söylemeli ancak bireyi tedirgin edecek, korkutacak üsluptan kaçınmalıdır.

(7)Hekim, bireyi bilgilendirirken, onun anlayabileceğ i bir tarzda olmasına özen göstermeli, bilgileri yavaş yavaş ve gerekli tekrarları yaparak, tarafsız vermeli ve ders verir şekilde olmamasına dikkat etmelidir.

(8)Bireye anlatılanları anlayıp anlamadığı sorulur, kendi ifadesiyle tekrar ettirilir ve anlaşılmayan hususlar tekrar anlatılır.

(9)Hastanın veya yakınlarının bilgilendirilme hakkının kullanımını engelleyecek, sınırlandıracak veya ortadan kaldıracak bir düzenleme ya da uygulama yapılamaz.

(10)Sağlık durumu ile ilgili gereken bilgi, bizzat hasta veya hasta adına hareket edenler; hastanın, küçük, ayırt etme gücünden yoksun veya kısıtlı olması halinde kanuni temsilcisi tarafından istenebilir.

(11)Hasta, sağlık durumu hakkında bilgi almak ve tıbbi müdahaleye rıza göstermek üzere bir başkasına da yetki verebilir. Verilen yetkinin belgelendirilmesi gereklidir.

(12)Hasta, tedavisi ile ilgilenen hekim dışında bir başka hekimden de sağlık durumu hakkında bilgi alabilir.

Tıbbi Müdahalede Hastaya Verilecek Bilginin İçeriği

19.

Tıbbi müdahalede hastaya verilecek bilginin içeriği aşağıdaki konuları kapsar.

 (1)Önerilen tedavinin içeriği,

 (2)Önerilen tedavinin amacı ve başarılı olma şansı,

 (3)Önerilen tedavinin avantajları ve riskleri,

 (4)Önerilen tedavinin varsa alternatifleri,

 (5)Önerilen tedavinin potansiyel sonuçları,

 (6)Tedavinin red edilmesi durumunda ortaya çıkabilecek riskleri,

 (7)İyeleştikten sonra beklenen büyük problemler ve hastanın normal yaşamına ve günlük aktivitelerine dönebilmesi için gerekli olan             süreyi,

 (8)Önerilen tedaviyi hastaya uygulayacak olan sağlık hizmeti sunucusunun kimlik bilgileri ve profesyonel deneyimleri,

 (9) Kullanılacak ilaçların özellikleri, süresi, kullanım şekli, yan etkileri ve ilaçların etkileşimleri,

 (10)Tedavi sonrası sağlığı için istenilen yaşam tarzı ve evde bakım şekli,

 (11)Gerektiğinde yeniden aynı konuda tıbbi yardıma nasıl ulaşacağı,          hususlarını içermelidir.

Bilgi Verilmesi Uygun Olmayan ve Tedbir Alınması Gereken Haller

21.

(1)Hastanın manevi yapısı üzerinde fena tesir yapmak suretiyle hastalığın artması ihtimalinin bulunması ve hastalığın seyrinin ve sonucunun kötü yönde etkilemesi durumunda, teşhisin saklanması gerekir.

(2)Hastaya veya yakınlarına, hastanın sağlık durumu hakkında bilgi verilip verilmemesi, yukarıdaki fıkrada belirtilen şartlar çerçevesinde tabibinin takdirine bağlıdır.

 (3)Tedavisi olmayan bir teşhis, ancak bir tabip tarafından ve tam bir ihtiyat içinde hastaya hissettirilebilir veya bildirilebilir. Hastanın aksi yönde bir talebinin bulunmaması veya açıklanacağı şahsın önceden belirlenmemesi halinde, böyle bir teşhis ailesine bildirilir.

Bilgi Verilmesini Yasaklama

22.

Hastalığın mahiyetine göre yetkili mercilerce alınacak tedbirlerin gerektirdiği haller dışında; hasta, sağlık durumu hakkında kendisine veya ailesine veya yakınlarına bilgi verilmemesini isteyebilir.

   

BEŞİNCİ KISIM

Mahremiyete Saygı Gösterme Hakkı, Rıza Olmaksızın Tıbbı Muameleye Tabi Tutulmama, Bilgilerin Gizli Tutulması

Mahremiyete Saygı Gösterme Hakkı

23.

Hastanın, mahremiyetine saygı gösterilmesi esastır. Hasta mahremiyetinin korunmasını açıkça talep de edebilir. Her türlü tıbbi müdahale, hastanın mahremiyetine saygı gösterilmek suretiyle icra edilir.

 (1) Mahremiyete saygı gösterilmesi ve bunu istemek hakkı;

  (A)Hastanın, sağlık durumu ile ilgili tıbbi değerlendirmelerin gizlilik içerisinde yürütülmesini,

  (B) Muayenenin, teşhisin, tedavinin ve hasta ile doğrudan teması gerektiren diğer işlemlerin makul bir gizlilik ortamında gerçekleştirilmesini,

  (C)Tıbben sakınca olmayan hallerde yanında bir yakınının bulunmasına izin verilmesini,

  (Ç)Tedavisi ile doğrudan ilgili olmayan kimselerin, tıbbi müdahale sırasında bulunmamasını,

  (D)Hastalığın mahiyeti gerektirmedikçe hastanın şahsi ve ailevi hayatına müdahale edilmemesini,

  (E)Sağlık harcamalarının kaynağının gizli tutulmasını, kapsar.

(2) Eğitim verilen sağlık kurum ve kuruluşlarında, hastanın tedavisi ile doğrudan ilgili olmayanların tıbbi müdahale sırasında bulunması gerekli ise; önceden veya tedavi sırasında bunun için hastanın ayrıca rızası alınır.

(3) Kural olarak; Ölüm olayı, mahremiyetin bozulması hakkını vermez. Karar verme yetisi olan bir hastanın ölümünden önce gizliliğin korunması yönünde açıkça bir talebi olduğu durumda, bu talebe saygı gösterilmesi gerekir. Ancak, sağlık çalışanının, hastanın ölümünden sonra açıklama yapmasının gerekli olabileceğini veya kendisinden bunun istenebileceğini düşündüğü durumlarda ya da açıklama için sağlık çalışanından talepte bulunulması halinde, şayet hasta sağlık çalışanına bu konuya yönelik bir talimat vermemiş ise sağlık çalışanı bu konuyu üçüncü kişilere açıklama yapılmasının veya yasal olarak koruma altında bulunan kamu yararı için açıklama yapılmasının mümkün olduğu bir durum olarak değerlendirebilir.

Bilgilendirilmiş Rıza Olmaksızın Tıbbı Muameleye Tabi Tutulmama  

24.

(1) Bu yasa maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen istisnalar dışında hiçkimse, rızası olmaksızın ve verdiği rızaya uygun olmayan bir şekilde tıbbi muameleye tabi tutulamaz. Bilgilendirilmiş Rızanın yazılı veya sözlü olarak alınması usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenir.

(2)Bir suç işlediği veya buna iştirak ettiği şüphesi altında bulunan kişinin işlediği suçun muhtemel delillerinin, mağdurun vücudunda olduğu düşünülen hallerde; bu delillerin ortaya çıkarılması için mağdurun tıbbi eyleme tabi tutulması, iki hâkimin ortak kararına bağlıdır. Gecikmesinde sakınca bulunmayan hallerde de eylem Mahkeme iznine tabi olarak yapılır.

(3) Bilgilendirilmiş Rıza Olmaksızın Tıbbi Muamele İstisnaları;

 (A)Bireyin rıza beyanında bulunamayacağı ve kanuni temsilcisinin bulunmadığı veya mahkemeden izin alınması zaman gerektirecek ve hastaya derhal müdahale edilmediği takdirde hayatı veya hayati organlarından birisi tehdit altına girecek ise, yaşamsal riskin olduğu durumlarda hekim, izne gerek duymadan hemen yaşam kurtarıcı tıbbi müdahaleyi yapar. Hastanın bilinci açılmaya başlayınca, daha sonraki tıbbi işlemler için (ameliyat vs.) yeterlik durumuna göre mümkün olduğunca bilgilendirme ve izin işlemine başvurulur.

 (B)İntihar girişiminin olduğu durumlarda, bilinci kapalı hastaya, hekim kurtarıcı tıbbi müdahalede bulunması zorunludur.

 (C)Acil durumlarda rıza şartı aranmaz. Yeterli reddin yokluğu durumunda, rızanın verildiği farz edilir.

     

Bilgilerin Gizli Tutulması

25.

(1)Sağlık hizmetinin verilmesi sebebiyle edinilen bilgiler, mahkeme emri olmaksızın hiçbir şekilde açıklanamaz.

(2)Kişinin rızasına dayansa bile, kişilik haklarından bütünüyle vazgeçilmesi, bu hakların başkalarına devri veya aşırı şekilde sınırlanması neticesini doğuran hallerde bilginin açıklanması, bunları açıklayanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

(3)Hukuki ve ahlaki yönden geçerli ve haklı bir sebebe dayanmaksızın hastaya zarar verme ihtimali bulunan bilginin tebliğ edilmesi, personelin ve diğer kimselerin hukuki ve cezai sorumluluğunu da gerektirir.

(4)Araştırma ve eğitim amacı ile yapılan faaliyetlerde de hastanın kimlik bilgileri, rızası olmaksızın açıklanamaz.

 

 

ALTINCI KISIM

Hastanın Onay Hakkı

Tıbbi Müdahalede Hastanın Onay Hakkı ve Onayın Kapsamı

 

26.

(1)Tıbbi müdahalelerde hastanın onayı gerekir. Hasta küçük veya kısıtlı ise velisinden veya vasisinden izin alır. Hastanın, velisinin veya vasisinin olmadığı veya hazır bulunamadığı veya hastanın ifade gücünün olmadığı hallerde, bu şart aranmaz.

(2)Kanuni temsilci tarafından muvafakat verilmeyen hallerde, tıbbi müdahale gerekli ise, velayet ve vesayet altındaki hastaya tıbbi müdahalede bulunabilmesi; mahkeme kararına bağlıdır.

(3)Kanuni temsilciden veya mahkemeden izin alınması zaman gerektirecek ve hastaya derhal müdahale edilmediği taktirde hayati organlarından birisi tehdit altına girecek ise,  izin şartı aranmaz. (4)Yukarıdaki fıkralarda belirtilen ve hayati organlarından birisi tehdit edilen acil haller haricinde, onayın her zaman geri alınması mümkündür. Onayın geri alınması, hastanın tedaviyi reddetmesi anlamına gelir. Onayın müdahale başladıktan sonra geri alınması, ancak tıbbi yönden sakınca bulunmaması şartına bağlıdır.

(5)Onay alınırken hastanın veya kanuni temsilcisinin tıbbi müdahalenin konusu ve sonuçları hakkında bilgilendirilip aydınlatılması esastır.

(6)Hastanın, uygulanacak tıbbi müdahale için verdiği onay, bu müdahalenin gerektirdiği sair tıbbi işlemleri de kapsar. Ancak, tıbbi işlemlerin uygulanmasında, bu Yasada ve diğer mevzuatlarda belirlenen hakların ihlal edilmemesi için azami ihtimam gösterilir.

Tedaviyi Reddetme ve Durdurma

27.

Toplum sağlığını tehlikeye sokacak hastalıklar dışında ve doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak üzere; hasta kendisine uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetmek veya durdurulmasını isteme hakkına sahiptir. Bu halde, tedavinin uygulanmamasından doğacak sonuçların hastaya veya kanuni temsilcilerine veyahut yakınlarına anlatılması ve bunu gösteren yazılı belge alınması gerekir. Bu hakkın kullanılması, hastanın sağlık kuruluşuna tekrar müracaatında hasta aleyhine kullanılamaz.

Alışılmış Olmayan Tedavi Usullerinin Uygulanması

28.

Klinik veya laboratuvar muayeneleri sonucunda bilinen klasik tedavi metodlarının hastaya fayda vermeyeceğinin sabit olması ve daha evvel deney hayvanları üzerinde kafi derecede tecrübe edilmek suretiyle faydalı etkilerinin anlaşılması ve hastanın onayının bulunması şartları birlikte mevcut olduğunda, bilinen klasik tedavi metodları yerine bilimsel değer taşıyan alternatif bir yöntem, tedavi usulü olarak uygulanabilir. Ayrıca, bilinen klasik tedavi metodu dışındaki bir metodun uygulanabilmesi için hastaya faydalı olacağının ve bu tedavinin bilinen klasik tedavi usullerinden daha elverişsiz sonuç vermeyeceğinin muhtemel olması da şarttır.

Organ ve Doku Alınmasında Onay

55/1991

29.

(1)On sekiz yaşından küçük ve mümeyyiz olmayanlardan organ ve doku alınmaz. Bu şartları tamam olanlardan teşhis, tedavi ve bilimsel amaçlar ile organ veya doku alınması, “Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakil Hakkında Yasa”nın 8’inci maddesinde öngörülen yazılı şekil şartına bağlıdır.

(2) Ölüden organ ve doku alınma şartı ve cesetlerinin bilimsel amaçların muhafazası hususlarında aynı yasanın 16’nci maddesi kuralları saklıdır.

Tıbbi Araştırmalarda Onay

30.

(1)Hiçbir kimse; Bakanlığın izni ve kendi onayı bulunmaksızın, tecrübe, araştırma veya eğitim amaçlı hiçbir tıbbi müdahale konusu yapılamaz.

(2)Tıbbi araştırmalardan beklenen tıbbi fayda ve toplum menfaati, üzerinde araştırma yapmasına onay gösteren gönüllünün hayatından ve vücut bütünlüğünün korunmasından üstün tutulmaz.

(3)Gönüllünün tıbbi araştırmaya onay göstermiş olması, bu araştırmada görev alan personelin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Tıbbi Araştırmalar ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Onayın Alınmasının Usulü ve Şekli

31.

Tıbbi araştırma hakkında yeterince bilgilendirilmemiş olan gönüllünün onayının maddi veya manevi hiçbir baskı altında olmaksızın, tamamen serbest iradesine dayanılarak alınmasına azami ihtimam gösterilir. Tıbbi araştırmalarda onay yazılı şekil şartına tabidir.

   

YEDİNCİ KISIM

Gönüllünün Korunması ve Bilgilendirilmesi, Küçüklerin ve Mümeyyiz Olmayanların Durumu, İlaç ve Terkiplerin Araştırma Amacıyla Kullanımı

Gönüllünün Korunması ve Bilgilendirilmesi

32.

(1)Araştırmalarda, gönüllünün sağlığına ve diğer kişilik haklarına zarar verilmemesi için gereken bütün tedbirler alınır.

(2) Araştırmanın gönüllüye vereceği muhtemel zararlar önceden tespit edilmediği takdirde; gönüllü onayı bulunsa dahi, araştırma konusu yapılamaz.

(3)Gönüllü; araştırmanın maksadı, usulü, muhtemel faydaları ve zararları araştırmaya iştirak etmekten vazgeçebileceği ve araştırmanın her safhasında başlangıçta verdiği onayı geri alabileceği hususlarında, önceden yeterince bilgilendirilir.

Küçüklerin ve Mümeyyiz Olmayanların Durumu

33.

(1)Reşit ve mümeyyiz olmayanlara, kendilerine faydası olmadan, sırf tıbbi araştırma amacı güden tıbbi müdahaleler hiçbir surette tatbik edilemez.

(2)Faydaları bulunması şartı ile reşit ve mümeyyiz olmayanlar üzerinde tıbbi araştırma yapılması, velilerinin veya vasilerinin rızasına bağlıdır.

İlaç ve Terkiplerin Araştırma Amacıyla Kullanımı

34.

Özel yasasına göre izin veya ruhsat alınmış olsa dahi, sırf tıbbi araştırma amacı ile hasta üzerinde kendi onayı ve Bakanlığın izni bulunmaksızın hiçbir ilaç ve terkip kullanılamaz.

Güvenliğin Sağlanması Hakkı

35.

(1)Herkesin, sağlık kurum ve kuruluşlarında güvenlik içinde olmayı bekleme ve bunu isteme hakları vardır.

(2)Bütün sağlık kurum ve kuruluşları, hastaların ve ziyaretçi ve refakatçi gibi yakınlarının can ve mal güvenliklerinin korunması ve sağlanması için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

(3)Tutuklu ve hükümlülerin sağlık kurum ve kuruluşlarında muhafazaları ile ilgili diğer yasa kuralları saklıdır.

İnsani Değerlere Saygı Gösterilmesi ve Ziyaret

 

36.

(1)Hasta, kişilik değerlerine uygun bir şekilde ve ortamda sağlık hizmetlerinden faydalanma hakkına sahiptir.

(2)Sağlık hizmetlerinde görev alan bütün personel; hastalara, yakınlarına ve ziyaretçilere güler yüzlü, nazik şefkatli ve sağlık hizmetleri ile ilgili mevzuat ve bu Yasa kurallarına uygun şekilde davranmak zorundadır.

(3)Sağlık hizmetlerinin her safhasında, hastalara, onların bedeni ve ruhi durumları dikkate alınarak, hangi işlemin neden ve nasıl yapıldığı, yapılacağı ve bekletilmeleri söz konusu ise, bekletilmenin sebepleri hususunda gerekli ve yeterli bilgi verilir.

 (4)Sağlık kurum ve kuruluşlarında, insan haysiyetine yakışır gereken her türlü hijyenik şartların sağlanması, gürültünün ve rahatsız edici diğer bütün etkenlerin bertaraf edilmesi esastır. Gerektiğinde, bu hususlar hasta tarafından talep konusu yapılabilir.

(5)Hasta ziyaretçilerinin kabul edilmesi, kurum veya kuruluşça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak ve hastaların huzur ve sükûnlarını bozacak fiil ve tutumlara sebebiyet vermeyecek şekilde gerçekleştirilir ve bu konuda gereken tedbirler alınır.

 

Refakatçi Bulundurma

37.

Muayene ve tedavi sırasında hastaya yardımcı olmak üzere kurum imkânlarının elverdiği ve hastanın sağlık durumunun gerektirdiği ölçüde, tedaviden sorumlu olan tabibin uygun görmesine bağlı olarak, refakatçi bulundurulması istenebilir.

Hizmetin Sağlık Kurum ve Kuruluşu Dışında Verilmesi

 

38.

(1)Hastalar, aşağıdaki hallerde sağlık hizmetlerinden bulundukları yerlerde de faydalanabilirler:

(A)Koruyucu sağlık hizmetlerinin verilmesinde,

(B)Tıbbi sebeplerden dolayı sağlık kuruluşuna bizzat gidilemeyen veya götürülemeyen hallerde,

(C)Tabii afetler gibi olağanüstü hallerde.

(2)Hizmetin sağlık kuruluşu dışında verilmesi ile ilgili usul ve esaslar, Bakanlık tarafından hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak bir tüzükle düzenlenir.

Başvuru, Şikâyette Bulunma ve Dava Hakkı

39.

(1)Her bireyin bir zarar gördüğünde şikayette bulunma hakkı vardır. Hastalar bir ihlal veya haksızlıkla karşılaştıklarında bunun yanlış olduğunu fark edip şikayette bulunabilmeleri için sağlık hizmeti sunan kurumlar ve kişiler, hastalara sahip oldukları haklar konusunda bilgi vermelidir.
(2)Şikayet, 30 gün içerisinde sağlık hizmeti sunan yetkililer tarafından yazılı olarak yanıtlanmalıdır.

(3)Hastanın ve hasta ile ilgili bulunanların, hasta haklarının ihlali halinde, ilgili sağlık personeli veya ilgili sağlık kurumu hakkında bu yasa çerçevesinde her türlü şikâyet Hasta Hakları Kurulu’na yapabilir.

(4)Şikâyetlerde bulunanların ayrıca dava hakları da vardır. (5)Şikâyetler standart prosedürler takip edilerek yapılmalı ve bağımsız teşkilatlar ve/veya organizasyonlar tarafından kolaylaştırılarak davanın yasal takibi konusunda hastayı engellememelidir.

Tazminat Hakkı

40.

Sağlık tedavisi sırasında fiziksel veya manevi ve psikolojik zarar gören bireyin kısa bir sürede tazminat alma hakkı vardır. Sağlık Hizmetleri, sorumluluğun gerçekte kimde olduğu tespit edilemese bile , zararın nedeni ve önemi (ciddiyeti) ne olursa olsun tazminat hakkının her zaman var olduğunu temin etmelidir.

   

SEKİZİNCİ  KISIM

Sağlık Kurum ve Kuruluşları ile Personel ve Hastaların Sorumlulukları

Sağlık Kurum ve Kuruluşları ile Personel ve Hastaların Sorumluluğu

41.

Hasta haklarının ihlali halinde, personeli istihdam eden kurum ve kuruluş aleyhine maddi veya manevi veya her iki dava birlikte açılabilir.

Kamu Görevlisi veya Diğer Kamu Görevlisi Personelin Sorumluluğu

 

42.

Bu Yasada gösterilmiş olan hasta haklarının fiilen kullanılmasına mani olan veya bu hakların başka şekilde ihlal eden personelin, cezai, mali ve/veya hukuki sorumluluklarının tamamı veya bunlardan bir kısmı doğabilir. Ayrıca yukarıdaki fiillerde bulunana personeli istihdam eden sağlık kurum ve kuruluşu belirtilen sorumluluklar haricinde personel hakkında bağlı bulunduğu yasaların ilgili kuralları uygulanır.

Hasta Sorumlulukları

43.

Hasta Sorumlulukları şunlardır:

(1)Bilgi verme:  Hasta, mevcut şikayetleri, geçirdiği hastalıklar, uygulanan tedaviler, kullandığı ilaçlar ve sağlığı ile ilgili konularda tam ve doğru bilgi verilmelidir.

(2)Önerilere Uyma:  Hasta, ilke olarak tedavisinden sorumlu yetkili hekimler tarafından önerilen tedavi planına uymakla yükümlüdür. Hasta, tedaviyi red eder veya hekim tarafından önerilen tedavi planına uymaması halinde doğacak sonuçlardan kendisi sorumlu olur.

(3)Uygunsuz Talepte Bulunma: Hasta, yetkili hekimince uygun görülmeyen ve tedavi planında bulunmayan herhangi bir ilacın verilmesini ya da uygulama yapılmasını talep etmemelidir.

(4)Tazmin Sorumluluğu: Hasta, kusurlu kullanım veya kasıtlı olarak sağlık kurum veya kuruluşunun demirbaş veya sarf malzemelerine verdiği zarar ve ziyanı tazmin etmekten sorumludur.

(5)Saygı Gösterme: Hasta, diğer hastalar ile hastane personelinin haklarını dikkate almak zorundadır. Hasta, sağlık kuruluşu içindeki hastaları tehlikeye sokan gürültü, duman ve ziyaretçi sayısının fazlalığı gibi durumda sağlık kuruluşu yönetiminin alacağı tedbirlere uymalıdır.

Birinci fıkrada belirtilen sorumluluklar haricinde, ihlalin durumuna göre personeli istihdam eden kurum ve kuruluş tarafından personel hakkında uygulanacak idari tedbir ve müeyyideler saklıdır.

Kamu Personelinin  Sorumluluğunu  Tespit  Usulü

44.

Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli personelin, hasta haklarını ihlal eden fiil ve halleri, şikâyet halinde ve idarece kendiliğinden tespiti halinde Hasta Hakları Kurulu ile istişare edilerek Bakanlıkça ilgili yasalar çerçevesinde soruşturma başlatılır. 

Kamu Personeli Hakkındaki Müeyyideler

7/1979

  3 /1982

    12/1982

    44/1982

    42/1983

      5/1984

    29/1984

    50/1984

      2/1985

    10/1986

    13/1986

    30/1986

    31/1987

    11/1988

    33/1988

    13/1989

    34/1989

    73/1989

      8/1990

    19/1990

    42/1990

    49/1990

    11/1991

    85/1991

    11/1992

    35/1992

      3/1993

    62/1993

    10/1994

    15/1994

    53/1994

    18/1995

    12/1996

    19/1996

    32/1996

    16/1997

    24/1997

    13/1998

    40/1998

      6/1999

    48/1999

      4/2000

    15/2000

    20/2001

    43/2001

    25/2002

    60/2002

      3/2003

    43/2003

    63/2003

    69/2003

      5/2004

    35/2004

    20/2005

    32/2005

    59/2005

    10/2006

    44/2006

    72/2006

      3/2007

    57/2007

    97/2007

    11/2008

    23/2008

   

Fasıl 154

3/1962

43/1963

15/1972

20/1974

31/1975

6/1983

22/1989

64/1989

11/1997

20/2004

45.

 (1)Kamu görevlisi olan personelin fiilinin niteliğine göre, soruşturma memuru tarafından hakkında disiplin cezası alması için, Kamu Görevlileri Yasası’nın yasanın öngördüğü disiplin cezaları usulüne göre takdir edilir.

(2)Hak ihlali ayni zamanda ceza yasasına göre suç teşkil ettiği takdirde, Ceza yasasının ilgili kuralları uygulanır.

Kamu Görevlisi Olmayan Personelin Sorumluluğu

Fasıl 154

3/1962

43/1963

15/1972

20/1974

31/1975

6/1983

22/1989

64/1989

11/1997

20/2004

46.

(1)Hasta Haklarının kamu görevlisi olmayan veya diğer kamu görevlisi olmayan personel tarafından herhangi bir şekilde ihlali halinde uygulanacak müeyyideler aşağıda gösterilmiştir.

(A)Kamu görevlisi olmayan personel; hakları ihlal edilen hastanın doğrudan vaki olacak şikâyeti üzerine veya bu fiillerin başka şekilde tesbiti halinde Bakanlık veya başka kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan bildirim üzerine, işvereni tarafından ihlalin niteliğine göre ihtar ve/veya görevine son verme uygulanır.

(B)Kamu görevlisi olmayan personelin hasta haklarını ihlallerinden doğan hukuki sorumlulukları, genel hükümlere göre doğrudan doğruya kendilerine veya işverenlerine karşı birlikte dava açılarak ileri sürülebilir.

(C)Kamu görevlisi olmayan personel hakkında, Ceza Yasasına göre suç teşkil eden fiilleri sebebiyle cezai müeyyideler tatbik edilmesi, genel hükümlere göre doğrudan doğruya yapılacak ihbar veya şikayet yolunda gerçekleştirilebilir.

(2) Kamu görevlisi olmayan personel hakkında Şikâyetler Hasta Hakları Kurulu ve/veya Polis Genel Müdürlüğüne yapılır.

   

DOKUZUNCU KISIM

Hasta Hakları
Kurulunun Oluşumu, Görev ve Yetkileri

Hasta Hakları Kurulu’nun Oluşumu, Görev ve Yetkileri

47.

(1)Hasta Hakları Kurulu; Tabipleri Birliği, Hemşireler Birliği, Tıbbi Tahlil Laboratuarı Birliği, Evrensel Hasta Hakları Derneği, Barolar Birliği ve Bakanlığın atayacağı birer temsilci tarafından oluşan kurumdur.

(2)Her örgüt kendi temsilcilerini belirleyerek, Bakanlar Kurulu’na iletilmek üzere Bakanlığa bildirir. Bakanlık, ilgili kurumların temsilcilerini içeren listeyi, hazırlayacağı bir önerge ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun onayı ile ilgili kişiler iki yıllığına Hasta Hakları Kuruluna atanır.

(3) Kurul üyelerinde çekilme, ölüm veya dört kez üst üste Kurul toplantılarına katılmamam gibi  bir nedenle boşalma olması halinde bir ay içerisinde boşalan kontenjanın yerine aynı kontenjandan ve aynı yöntemle Bakanlar Kurulu tarafından atama yapılır. Boşalan üyeliğe seçilen kimse, yerine seçildiği üyenin süresini tamamlar.

(4)Görev süresi sona eren Kurul üyeleri yeniden önerilip atanabilirler.

Hasta Hakları Kurulu Sekretaryasının Oluşumu

48.

(1) Hasta Hakları Kurulu’nun çalışmalarının ve görevlerini etkin şekilde yürütmek maksadı ile Bakanlık personeli arasından görevlendirilecek bir idare memuru ve bir katipten oluşan bir sekretarya oluşturulur.

(2) Sekretarya ve Kurulun tüm giderleri Bakanlık bütçesi altında bir kalem altında gösterilerek, buradan karşılanır.

Kurul Üyelerinin Nitelikleri

49.

Kurul üyesi olacak kişilerde aşağıdaki nitelikleri aranır:

(1) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yurttaşı olmak.

(2) Üniversite veya dengi bir yüksek okuldan mezun olmak.

(3) Kamu haklarında yasaklı bulunmamak.

(4) Bir yıldan fazla hapis cezasına çaptırılmamış olmak veya affa uğramış olsalar dâhil, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtekarlık, irtikap, ırza geçme, hileli iflas ve benzeri yüz kızartıcı suçlardan dolayı mahkum olmamış olmak.

(5) Disiplin suçundan ötürü kamu hizmetlerinden azledilmemiş olmak.

Başkan ve Başkan Yardımcısı Seçimi

50.

Kurul üyeleri, yapacakları ilk toplantıda, kendi aralarında bir kişiyi başkan ve bir kişiyi de, başkanın yokluğunda görev yapmak üzere, başkan yardımcısı olarak seçerler. Başkan ve başkan yardımcısı üye tam sayısının salt çoğunluğuyla seçilir.

Kurul Toplantıları

51.

(1) Kurul toplantılarına Başkan, yokluğunda ise Başkan Yardımcısı başkanlık eder.

(2) Kurul toplantılarında toplantı ve karar yetersayısı üye tamsayısının salt çoğunluğudur. Kabul ve ret oyların eşit olması halinde oya konan konu reddedilmiş olur. Çekimser oylar toplantı yetersayısına dahil olup, karar yetersayısı açısından dikkate alınmaz.

(3) Kurul kararları açık oyla alınır.

(4) Kurul, ayda en az bir kez toplanır. Gerektiği takdirde, Başkan veya en az iki üyenin istemi ile kurul olağanüstü toplanabilir. Olağan ve olağanüstü toplantıların günü, saati ve gündemi Başkan tarafından saptanır ve Sekreterya tarafından üyelere yazılı olarak duyurulur.

Kurulun Görev ve Yetkileri

52.

Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:

(1) Hasta Hakları ihlalleri ile ilgili olarak, kendisine yapılan yazılı şikâyet ve başvuruları inceleyip değerlendirmek ve gerekli görülmesi halinde görülen eksik ve aksaklıkların giderilmesi için Bakanlığa önerilerde bulunmak.

(2) Yapılan yazılı şikâyet ve başvurular, Kurulun ilk toplantısında gündeme alınarak, yapılacak işlem ve yöntem saptanır. İnceleme ve değerlendirme neticesinde, şikâyet konusu, sağlık kurum ve kuruluşu veya hekim veya sağlık personeli tarafından bu yasada öngörülen suçların işlendiği kanaatine varılması halinde KKTC Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmak.

(3) Hasta Hakları ile ilgili dünyadaki gelişmeleri izlemek, bu hakların ülkemizde yerleştirilmesi için girişim ve katkılarda bulunmak bu husustaki düşünce ve katkılarda bulunmak, bu husustaki düşünce ve önerilerini Bakanlığa iletmek.

(4) Yapılan yazılı şikâyet ve başvuru konusu ile ilgili olarak değerlendirilmelerini yaparken, ilgili kurum, kuruluş ve kişilerle temas edebilir. İncelemekte olduğu konu hakkında yazılı veya sözlü bilgi ve belge sunulmasını isteyebilir.

(5) Hasta Haklarının Yasaya göre uygulanabilmesi, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi ile ilgili olarak Bakanlıkla bilgi alışverişinde bulunmak ve işbirliği yapmak.

(6) Hasta Hakları ile ilgili olarak ülkemizde uluslar arası toplantı veya etkinlikler düzenlemek veya yurtdışında düzenlenecek bu tip toplantı veya etkinliklere katılmak.

(7)Hasta Hakları ihlalleri ile ilgili olarak istatistikti verileri derlemek ve rapor hazırlamak ve kamu oyununun bilgisine sunmak.

(8)Doğru bilgi ve beyanda bulunmamak.

   

ONUNCU KISIM

              Suç ve Cezalar

Suçlar ve Cezalar

53.

(1)Bu yasanın 4’üncü maddenin (8)inci fıkrasına aykırı hareket eden ve tababetin ilkelerine tababet ile ilgili mevzuat kuralarına aykırı veya aldatıcı mahiyette teşhis ve tedavi yapanlar bir suç işlemiş olurlar ve mahkûmiyetleri halinde asgari ücretin iki katına kadar para cezasına veya iki yıla kadar hapis cezasına veya her iki Cezaya birden çarptırılabilirler.

 (2) Bu Yasanın 10’uncu maddesine aykırı hareket eden kişi bir suç işlemiş olur ve mahkûmiyetleri halinde asgari ücretin beş katına kadar para cezasına veya iki yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

(3) Bu Yasanın 11’nci maddesine aykırı hareket eden kişi bir suç işlemiş olur ve mahkûmiyetleri halinde asgari ücretin 10 katına kadar para cezasına veya beş yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

(4) Bu Yasanın 13’üncü maddesinin (1)’inci fıkrasına aykırı hareket eden kişi bir suç işlemiş olur ve mahkûmiyetleri halinde asgari ücretin iki katına kadar para cezasına veya iki aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

(5) Bu Yasanın 17’nci maddesine aykırı hareket eden kişi bir suç işlemiş olur ve mahkûmiyetleri halinde asgari ücretin iki katına kadar para cezasına çarptırılabilirler.

(6) Bu Yasanın 20’nci maddesine aykırı hareket eden kişi bir suç işlemiş olur ve mahkûmiyetleri halinde asgari ücretin iki katına kadar para cezasına çarptırılabilirler.

(7) Bu Yasanın 22’nci maddesine aykırı hareket eden kişi bir suç işlemiş olur ve mahkûmiyetleri halinde asgari ücretin dört katına kadar para cezasına çarptırılabilirler.

(8) Bu yasanın 49’unu maddesinin (8)’inci fıkrası uyarınca Kurul tarafından istenen bilgi ve belgeyi yasal mazereti olmaksızın vermekte kusur eden, doğru olmadıklarını bildiği veya doğru olmadıklarına inanması için makul sebebi olduğu halde, yalan, yanlış, kasıtlı bilgi veya belge veren bir kişi bir suç işlemiş olur ve mahkûmiyetleri halinde asgari ücretin iki katına kadar para cezasına veya altı aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler.

   

ON BİRİNCİ KISIM

Son Kurallar

Yürütme Yetkisi

54.

Bu Yasa, Sağlık işleri ile görevli Bakanlık tarafından yürütülür.

Yürürlüğe Giriş

55.

Bu Yasa, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer.